Научниците даваат одговор на прашањето зошто тинејџерите сакаат ризично однесување
Подготвил:
Тамара Гроздановски
Лектор:
Ивана Кузманоска
Развојниот процес од храбар тинејџер до стара личност која избегнува ризик е посложен отколку што мислевме, покажува ново истражување кое открива како се менуваат односите меѓу невралните структури поврзани со избегнување на ризикот во различни животни фази.
Невронаучниците од Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес, предводеле истрага за важен дел од мозокот кој ни помага да одлучиме дали треба да влеземе во ризик или да ја избегнеме таа живото-загрозувачка ситуација.
Нашиот вид не е единствен каде што адолесцентите се вклучуваат во ризични однесувања. Оваа шема е во спротивност со инстинктот да се заштити животот по секоја цена. Други животни, на пример, глувците, го споделуваат овој карактеристичен тренд.
- Откриваме механизам на кругови кој директно придонесува за намалени нивоа на избегнување закани во адолесценцијата - велат авторите на истражувањето.
Студирајќи ги мозоците на глувците, научниците откриле дека дорсо-медијалниот префронтален кортекс (dmPFC) дава нервни патеки кои добиваат различни структури во одредени точки од животот.
Американските научници се фокусирале на дорсо-медијалниот префронтален кортекс (dmPFC) во мозокот, кој го регулира избегнувањето на заканите. Тие откриле дека во текот на адолесценцијата мозочните механизми за избегнување на заканите можат да бидат ослабени од конкурентски импулси, како што се љубопитноста или желбата за награда, што доведува до зголемено ризично однесување, објаснуваат авторите.
Во контролирани тестови спроведени на глувци, тие научиле да се качуваат на платформа за да избегнат опасност. Кога храната била поставена во близина, младите и адолесцентни глувци ризикувале да останат подолго, иако ја препознале поврзаната опасност. Сепак, возрасните глувци го ставиле акцентот на безбедноста.
Иако глувците на сите возрасти имале слични нивоа на условен страв, младите и адолесцентни глувци повеќе ја истражувале опасната околина отколку возрасните, објаснуваат авторите на истражувањето.
Созревање на мозокот
Користејќи флуоресцентни молекули за следење на невралната активност, научниците откриле дека dmPFC со возраста станува сè почувствителен на заканите. Експериментите со оптогенетика дополнително покажале како овие мозочни врски созреваат со текот на времето, влијаејќи врз перцепцијата на ризикот.
Резултатите од истражувањето посочуваат дека невронските патеки се приспособуваат на различните животни фази, поттикнувајќи прифаќање на ризикот во младоста, но нагласувајќи внимателност во возрасната доба. Оваа промена може да им помогне на младите да го истражуваат своето опкружување пред да се приспособат на посигурни и стабилни однесувања.
- Откривањето на процесите преку кои созревањето на мозочните кругови води до промени во однесувањето предизвикано од заканата поставува основа за разбирање како тоа може да биде нарушено - заклучуваат авторите.
Иако ова истражување е спроведено на глувци, резултатите даваат увид во тоа како адолесцентските мозоци кај луѓето можат да балансираат помеѓу ризикот и безбедноста во текот на нивниот развој.
Извор:
Science Alert
Фото: Freepik