Во планинско село во срцето на Сардинија жените живеат исклучително долго, покажа нова студија. Местото Болотана, сместено на околу 110 километри од веќе познатата сардиниска „Сина зона“ на долговечноста, би можело да биде ново такво жариште.
Истражувањето објавено во списанието „Фронтиерс ин ејџинг“ откри дека жените во Болотана имаат статистички значително подолг очекуван животен век, пренесува „Сајенс алерт“.
Жените во ова село имаат шанса од 14 проценти да доживеат сто години
Анализата на демографските податоци од 2021 до 2025 година покажува дека 70-годишна жена во Болотана во просек може да очекува уште 20,85 години живот. За споредба, во провинцијата Нуоро, на која ѝ припаѓа Болотана, тој просек е 18,61 години, на ниво на цела Сардинија е 18,4 години, а во Италија 18,06 години.
Уште повпечатлив е податокот за веројатноста 70-годишна жена од Болотана да доживее сто години. Таа изнесува 13,83 проценти, додека во провинцијата Нуоро е 4,33 проценти, на Сардинија 4,43 проценти, а во цела Италија само 3,54 проценти.
Истражувачите пресметале дека веројатноста 70-годишна жена од Болотана да доживее сто години е трипати поголема отколку кај жените во САД. Според очекуваниот животен век и изгледите да доживеат сто години, жените во Болотана се рангираат во самиот светски врв, веднаш зад Хонгконг.
„Овие жени можеби живеат најдолго во светот“
Епидемиологот и коавтор на студијата, С. Џеј Олшански од Универзитетот Илиноис во Чикаго, смета дека станува збор за женска популација со најдолг животен век во светот или барем за една од најдолговечните.
-Ако успееме да утврдиме кои карактеристики стојат зад оваа долговечност и им помогнеме на луѓето да ги усвојат, остатокот од светот би можел да има корист од вредностите што ги практикуваат овие заедници - порача тој.
И мажите имаат значително поголеми шанси да доживеат сто години
Мажите во Болотана, исто така, се долговечни, иако тој тренд кај нив не е толку изразен. Седумдесетгодишен маж во Болотана во просек може да очекува уште 16,02 години живот, нешто повеќе од италијанскиот просек од 15,48 години.
Сепак, нивните изгледи да доживеат сто години се значително поголеми отколку кај другите Италијанци. Проценетата веројатност изнесува 4,92 проценти, што е повеќе од трипати над националниот просек од 1,41 процент.
Раните податоци покажуваат нешто друго
Авторите на студијата напоменуваат дека резултатите, поради малиот број жители на Болотана, се многу чувствителни на промени во набљудуваниот период.
На пример, кога го анализирале периодот од 2015 до 2019 година, проценетата веројатност 70-годишните жени да доживеат сто години изнесувала само 1,46 проценти, значително помалку од 13,83 проценти забележани во периодот од 2021 до 2025 година.
Очекуваниот преостанат животен век на 70-годишните жени тогаш изнесувал 18,3 години, што и понатаму било над националниот просек.
Што е тајната на долгиот живот? Научниците имаат неколку теории
Што точно им овозможува на жените во Болотана толку долг живот, сè уште не е познато. Истражувачите истакнуваат дека утврдувањето на причините не било цел на оваа демографска анализа, но сметаат дека идните студии би требало да ги истражат можните биолошки фактори, како и животните навики и општествените околности.
Наведуваат дека кон изразената предност во преживувањето на жените би можеле да придонесат неколку механизми, што вклучува генетско наследство, навики во исхраната, телесна активност, поддршка од семејството, општествена кохезија и пристап до здравствена заштита.
Улога би можела да има и животната средина. Олшански напоменува дека жителите живеат на стрмен, ридски терен, најголемиот дел од храната ја одгледуваат локално, а општествената изолација е ретка.
- Станува збор за блиско поврзана заедница во која луѓето се грижат едни за други. Се движат главно пешки, а не со автомобил - вели Олшански.
Во селото живеат околу 2.000 луѓе
Вниманието на научниците кон Болотана, која во текот на истражувањето имала 2.266 жители, го привлекол необично големиот број стогодишници.
Олшански додава дека местото има исклучително добро зачувани историски записи кои овозможуваат прецизна проверка на возраста на жителите.
- Општинските и црковните книги датираат со векови наназад, па можевме независно да ја провериме староста. Податоците можеме да ги потврдиме за секое лице што доживеало повеќе од 100 години. Нема никаков сомнеж - рече тој.
Можат ли жителите на ова село да откријат како да се живее подолго?
Колку точно секој од наведените фактори придонесува за долговечноста, допрва треба да се утврди. Но сега кога Болотана го привлече вниманието на истражувачите, се очекува таа да стане предмет на нови истражувања.
- Сега знаеме дека во Болотана се случува нешто извонредно - вели коавторот на студијата и истражувач Ден Битнер, основач на компанијата „Блу зоунс“. - Следниот чекор е да разбереме зошто е тоа така и дали тие лекции можат да им помогнат на луѓето на други места да живеат подолго и поздраво.
Фото: magnific