Во време на сѐ почести сајбер-закани, големи технолошки дефекти и страв од хибридно војување, Националната банка на Данска им испрати на граѓаните јасна и необична порака – готовината мора да се врати во оптек.

Данските власти објавија низа препораки за граѓаните и за компаниите за да бидат подготвени за можни големи кризи што би можеле да ги парализираат дигиталните плаќања и клучната инфраструктура. Како што пренесуваат данските медиуми, предупредувањето доаѓа по неколку сериозни инциденти кои покажаа колку модерните општества зависат од технологијата и колку брзо може да настане хаос кога системите ќе престанат да работат.

Мораме да бидеме подготвени за дефекти од секаков вид

Директорот на Националната банка на Данска, Улрик Нодгард, предупреди дека граѓаните веќе не можат да сметаат исклучиво на дигиталните плаќања и на интернет-системите.

- Живееме во време кога населението мора да се подготви за можни дефекти од секаков вид - порача Нодгард. Според него, проблемите можат да настанат поради големи технолошки дефекти, но и поради хакерски напади насочени кон клучната инфраструктура на државата.

Препорака - најмалку 35 евра во готовина по личност


Посебно се нагласува важноста на помалите банкноти и монети за да можат трговците во кризни ситуации полесно да враќаат кусур. Освен готовина, се препорачува и поседување на најмалку две различни платни картички, како и задолжително знаење на ПИН-кодот. Нодгард предупредува дека повеќето офлајн плаќања функционираат исклучиво со внесување на ПИН, поради што граѓаните без таа информација би можеле да останат без можност за купување на основните потреби.

Хаосот во Шпанија беше сериозно предупредување

Во Данска потсетуваат на големиот прекин во снабдувањето со електрична енергија во Шпанија и во Португалија, кој оваа година траеше речиси 20 часа и ги парализира продавниците, банките и системите за плаќање. Тогаш готовината се покажа како клучна за секојдневното функционирање на граѓаните.

- Продавниците мора да бидат добро подготвени и да знаат како да постапуваат со офлајн плаќањата - предупреди Нодгард, додавајќи дека денес помалку од половина од Данците чуваат готовина дома.

Продавниците добија итни препораки

Националната банка не ги предупреди само граѓаните, туку и претприемачите. Повод за дополнителен аларм беше и неодамнешниот пад на системот на компанијата за плаќање „Нетс“, кој траеше три часа, па голем дел од данскиот деловен сектор беше блокиран. Многу продавници не можеа да прифаќаат ниту картички ниту готовина, што покажа колку е ранлив системот. Поради тоа, банката сега им препорачува на продавниците да развијат резервни планови за кризни ситуации. На компаниите им се советува да ги едуцираат вработените како да постапуваат во случај на прекин на интернетот или пад на системот, како и однапред да развијат планови за ситуации во кои стандардните плаќања нема да бидат можни.

Готовината не е минато

Додека над Данска летаат дронови, а банките и инфраструктурата стануваат сѐ почести мети на сајбер-напади, данската Централна банка испраќа јасна порака до граѓаните - готовината не е реликт од минатото, туку е важна безбедносна мрежа во дигиталната ера.