Во моментов има повеќе активни конфликти отколку во кој било период од Втората светска војна. Жителите на Исланд, Нов Зеланд и други места ги објаснуваат квалитетите што ги прават нивните нации толку мирољубиви.

Светот стана помалку мирољубив отколку минатата година, според најновиот Глобален индекс на мир. Севкупната мирољубивост се влоши во 99 земји, што означува 12. последователна година на глобален пад. Сепак, среде влошената слика, мала група на нации продолжува да се издвојува.

- Иако имавме катастрофален пад, тоа навистина не ги погоди земјите на врвот - рече Стив Килелеа, основач и извршен претседател на Институтот за економија и мир, кој го создаде индексот во 2007 година.

Индексот рангира 163 нации според 23 индикатори, од воени трошоци и тековни конфликти до стапки на убиства и перцепции за безбедност. Местата со најдобри резултати обично имаат ниски нивоа на насилство и функционални институции, висока општествена доверба, добри односи со соседите и висок квалитет на живот.

Разговаравме со жителите на петте најбезбедни земји во светот за да дознаеме како се чувствува таа безбедност секојдневно, што помага да се одржи и како можат патниците да искусат дел од мирот и стабилноста.

Топ-10 земји во Глобалниот индекс на мир за 2026 година

1. Исланд
2. Нов Зеланд
3. Швајцарија
4. Словенија
5. Ирска
6. Австрија
7. Португалија
8. Сингапур
9. Финска
10. Јапонија

Исланд

Исланд е на врвот на индексот од 2008 година и останува најбезбедна земја во светот 19. година по ред. Се подобри за 2 отсто во 2026 година, помогнато од наглото намалување на насилните демонстрации, и продолжува да се рангира високо за безбедност, ниски нивоа на конфликти и ограничена милитаризација.

- Мирот е насекаде околу нас на Исланд, во природата што нè опкружува, но тоа е исто така свесен избор вкоренет во нашите тесно поврзани заедници - вели Одни Арнарсдотир, раководителка на „Визит Исланд“. Таа ја припишува длабоката посветеност на еднаквоста, вклучително и родовата еднаквост, каде што Исланд постојано се рангира меѓу светските лидери заедно со силните јавни услуги и широко распространетата обновлива енергија.

Таа посветеност е подлабока од политиката, при што жителите укажуваат на силно чувство на социјална кохезија и заедничка одговорност.

Голема улога игра и локацијата на Исланд.

- Географската изолација на Исланд значи дека е помалку вклучен во глобалните тензии. Огромните отворени предели, драматичните планини, чистиот воздух и изобилството на свежа вода имаат централна улога во квалитетот на животот овде - рече Ејрун Анита Гилфадотир, менаџер за маркетинг во „Хотел Ранга“.

Нов Зеланд

Рангиран на второ место, Нов Зеланд е најбезбедна земја во Азиско-пацифичкиот Регион, со најнизок резултат за тековни конфликти во регионот. Неговото подобрување дојде главно од падот на увозот на оружје и останува една од најбезбедните и најмалку милитаризирани нации во светот.

Голем дел од тој мир се сведува на географијата.

- Да се биде толку далеку од сите значи дека Нов Зеланд во голема мера го избегна геополитичкиот хаос што ги вовлекува другите нации во конфликт - вели Ворвик Вудли, државјанин на Нов Зеланд и основач на „НЗ голден виза“. Но, тој гледа нешто и во културата. Луѓето имаат тенденција да бидат опуштени и директни, вели тој, генерално повеќе заинтересирани да ги завршат работите отколку да прават проблеми.

Безбедноста овде е толку вообичаена што ретко се забележува.

- Повеќето луѓе не размислуваат многу за тоа, што е веројатно најдобриот показател дека генерално не е загрижувачко. Оружјето не е дел од секојдневниот живот овде, а по Крајстчерч, законите станаа уште построги - вели Вудли.

Неговата ретка популација исто така значи лесен пристап до природата.


Швајцарија

Издигнувајќи се од 5. место минатата година на 3. место во 2026 година, Швајцарија ги комбинира ниските стапки на криминал со долгогодишната политика на воена неутралност, помагајќи ѝ да остане една од најбезбедните земји во светот.

- Луѓето изгледаат подготвени да си направат место едни за други. Тоа создава чувство на доверба, сигурност дека луѓето генерално ќе го направат вистинското нешто и дека секојдневниот живот функционира во голема мера како што треба -вели Корнелија Чо, извршен тренер и авторка која живее во Женева.

Таа доверба често се открива во секојдневните односи. Чо се сеќава дека двапати го изгубила паричникот во Швајцарија. Првиот пат странец ѝ го испратил по пошта во рок од неколку дена со парите внатре. Години подоцна, откако ја изгубила кредитната картичка на железничка станица, лицето што ја нашло директно контактирало со нејзината банка за да ја откаже картичката за да ја заштити од измама.

- Тоа се мали моменти, но оставаат траен впечаток и создаваат чувство на сигурност, што е бесценето - рече таа.

За да го ценат чувството на мир овде, посетителите треба да ја прифатат силната рамнотежа меѓу работата и животот во Швајцарија. Исто така, вреди да се ценат четирите национални јазици и различните регионални идентитети.

Словенија

Пробивајќи се во првите пет на листата првпат, силните перформанси на Словенија се поткрепени со ниските воени трошоци и високите нивоа на безбедност и сигурност.

- Словенците ѝ придаваат големо значење на заедницата и поминуваат многу време во природа, што верувам дека создава смиреност и стабилност кај нас - вели Јернеја Звер, која живее во Љубљана и управува со операциите во Источна Европа за „Интрепид травел“. Звер вели дека повеќето викенди ги поминува надвор, пешачејќи, возејќи велосипед, скијајќи или дружејќи се со пријателите и семејството. Силен културен акцент на рамнотежата меѓу работата и животот, рече таа, остава повеќе простор за односите што го поттикнуваат чувството на припадност.

За да цените сè што нуди земјата, Звер предлага да поминете повеќе од викенд-патување во Љубљана. 

Ирска

Рангирана на 5. место, Ирска постигнува високи резултати за ниските нивоа на насилство и ограниченото учество во меѓународни конфликти.

За земја обликувана од нејзиното турбулентно минато, тоа чувство на безбедност не се зема здраво за готово.

- Историското искуство на Ирска како нација ги прави нејзините луѓе свесни за опасностите од предрасудите и важноста да се биде дарежлив и гостопримлив кон другите - вели Диди Ронан, основач на хотелот „Нејтив“ во Вест Корк.

Традицијата на неутралност на Ирска дава чувство на мир бидејќи земјата не се приклучува на странски војни или воени сојузи.

- Во време на глобална нестабилност и неизвесност, има нешто смирувачко во тоа да се биде на далечна карпа во Атлантикот, со одлична музика, прошетки и книги. Ја цениме оваа привилегија со оглед на големото страдање и неправда што ги доживуваат толку многу луѓе во светот денес - вели Ронан.

Извор: ВВС
Фото: Magnific