Ризикот од развој на рак често се поврзува со генетското наследство. Иако е точно дека некои карциноми имаат генетска компонента и дека е клучно да се познава семејната историја на болести, како и други фактори на кои не можеме да влијаеме, онколозите предупредуваат дека постојат и ризици кои можеме да ги контролираме, а се однесуваат на секојдневните навики како што е туширањето.

- Ризик-фактори за рак на кои не можеме да влијаеме се возраста, генетиката, личната и семејната историја на болести, како и претходната изложеност на хемикалии и зрачење - вели д-р Адил Кан, академски хематоонколог и епидемиолог од Далас. Меѓутоа, еден од тие фактори — изложеноста на хемикалии — можеме да го промениме, особено кога станува збор за производите што ги користиме секојдневно.

- Развојот на рак се одвива во повеќе фази, а постојаната изложеност на штетни материи во храната, водата и потрошувачките производи може постепено да ги оштети клетките. Тоа ни овозможува да носиме промислени животни одлуки, како што се избегнување тутун и ограничување на алкохолот, и да се залагаме за построга регулација на штетните хемикалии - објаснува д-р Џејмс Меклоски, раководител на одделот за леукемија во Центарот за рак „Џон Тјурер“.

Затоа онколозите апелираат до луѓето да преиспитаат една широко распространета навика под туш.

Навика која онколозите не ја препорачуваат

Онколозите предупредуваат дека честата употреба на гелови за туширање со интензивни мириси може да го зголеми ризикот од рак.

-Иронично е што производите за кои веруваме дека нè чистат и освежуваат всушност можат да ни наштетат. Важно е да бидеме свесни што користиме бидејќи тие производи на долгорочен план можат да го зголемат ризикот - вели д-р Сударсан Колимутатуилам, медицински онколог во центарот „Сити оф Хоуп Сиклиф“. 

Д-р Меклоски истакнува дека многу гелови за туширање содржат хемикалии кои претставуваат потенцијален здравствен ризик.

-Фталатите, често наведени само како „мирис“, можат да ги имитираат хормоните, што е поврзано со зголемен ризик од рак на дојка. Парабените, кои се користат како конзерванси, дејствуаат слично на естрогенот и носат слични ризици. Сулфатите (СЛС) создаваат пена, но при нивното производство може да настане канцероген нуспроизвод 1,4-диоксан. Некои конзерванси, како што е ДМДМ хидантоин, полека ослободуваат формалдехид, познат канцероген - појаснува д-р Меклоски.

Колкав е вистинскиот ризик?

Онколозите нагласуваат дека истражувањата за долгорочните ефекти на миризливите гелови за туширање сè уште траат и дека нема потреба од паника.

-Мораме да бидеме искрени и да кажеме дека немаме докази оти секој миризлив гел е штетен. Научниците се обидуваат да го утврдат придонесот на долготрајната изложеност кон здравствените ризици кај некои луѓе - вели д-р Колимутатуилам. 

Д-р Кан додава: „За повеќето луѓе, повремената употреба веројатно не претставува голем ризик. Сепак, препорачливо е да се намали секојдневната употреба на производи со силни мириси, особено ако имате чувствителна кожа, астма, мигрена, ако сте бремени или купувате производи за деца.“

Д-р Колимутатуилам советува овие информации да ги сфатиме како можност за подобри одлуки, а не како причина за паника.

-Повеќето ризици од рак се развиваат во текот на животот и вклучуваат многу фактори, а не само еден гел или состојка - заклучува тој.

Онколозите предлагаат неколку побезбедни опции

Првата и наједноставна е гел за туширање без мирис.

-И понатаму го добивате ефектот на чистење, но без дополнителни миризливи материи - вели д-р Колимутатуилам. Тој препорачува да се провери списокот со состојки, а не да се потпирате на маркетиншките тврдења. „Барајте едноставни и препознатливи состојки“, додава тој.

Втора алтернатива се цврстите сапуни. Д-р Меклоски напоменува дека тие обично имаат пократок и поедноставен список на состојки од течните гелови. „Не бараат исто ниво на конзерванси како парабени или формалдехид бидејќи се цврсти и содржат помалку вода. Таа едноставност ја намалува изложеноста на хемискиот коктел“, објаснува тој.