Проект вреден 21,5 милијарди евра го промени начинот на транспорт низ Европа, а целта не беше само побрзо патување, туку намалување на бројот на камиони и на загадувањето во чувствителните планински подрачја.
Кога ќе се спомене Швајцарија, многумина прво помислуваат на силно стопанство, прецизност и финансиска стабилност, но една од нејзините најпрепознатливи карактеристики се величествените Алпи. Нестварните планински врвови секоја година привлекуваат милиони туристи од целиот свет, но токму поради зачувувањето на тие природни подрачја, Швајцарија покрена еден од најголемите инфраструктурни и еколошки проекти во Европа.
За да го намали негативното влијание на сообраќајот врз планинските долини, земјата одлучи голем дел од товарниот превоз да го пренасочи од патиштата на железница. Резултатот е огромен систем од тунели кој се протега под Алпите, а вкупната должина на подземните премини надминува 2.000 километри.
Под Алпите се кријат повеќе од 1.400 тунели
Додека некои железнички линии низ Алпите се познати по спектакуларните глетки кон планинските врвови кои патниците можат да ги набљудуваат низ прозорците на возот, новиот систем се наоѓа целосно под површината на земјата.
Под швајцарските Алпи денес има мрежа од над 1.400 тунели чија вкупна вредност е проценета на 21,5 милијарди евра. Во тој систем не влегуваат само железнички тунели, туку и патни премини и подземни објекти наменети за водната и енергетската инфраструктура. Станува збор за еден од најголемите инфраструктурни зафати во Европа, чија главна цел беше да го промени начинот на транспорт низ едно од најчувствителните природни подрачја на континентот.
Целта не беше само побрзо патување, туку помалку камиони на Алпите
Иако новата железничка инфраструктура го скратува времето на патување со воз, брзината никогаш не беше главната причина за изградба. Швајцарските власти го покренаа проектот првенствено за да префрлат што е можно поголем дел од товарниот сообраќај од автопатите на железница. Со тоа се намалува бројот на камиони кои секојдневно поминуваат низ тесните алпски долини, се зачувува природата и се подобрува квалитетот на воздухот.
Пред изградбата на новата инфраструктура, дизел-камионите создаваа дополнително загадување, го зголемуваа нивото на бучава и го зголемуваа ризикот од сообраќајни несреќи на тешките планински патишта. Поради тоа, Швајцарија одлучи целосно да го промени начинот на превоз на стока преку Алпите.
Надоместоците за камиони дополнително го поттикнаа превозот со железница
Освен инвестициите во железничката мрежа, Швајцарија воведе и дополнителни мерки со кои сака да ги заштити животната средина и планинските предели. Една од нив беа надоместоците за тешки товарни возила кои зависат од изминатото растојание. Поради дополнителните трошоци, многу компании одлучија дел од превозот на стока да го префрлат на железница. Сепак, швајцарските власти сметаат дека промените сè уште не се завршени. Според нивните процени, потребно е да се најдат дополнителни решенија и да се продолжи со приспособување на сообраќајниот систем за уште повеќе да се намали влијанието врз животната средина.
Тунелите штитат и од последиците на климатските промени
Подземните премини не се важни само поради превозот. Тунелите и заштитните галерии што се градат во рамките на проектот имаат и важна улога во заштитата на сообраќајната инфраструктура од природни опасности. Тие ги штитат железничките пруги и патишта од лавини, одрони на камења и лизгање на земјиштето, што зачестува и станува сè поважно поради климатските промени и сè почестите екстремни временски услови.
Како што обилните врнежи стануваат сè почести, ваквата инфраструктура овозможува клучните сообраќајни врски да останат функционални дури и кога надземните сообраќајници се блокирани.
Новата железничка врска низ Алпите поврзува три големи тунели
Системот на тунели изграден во швајцарските Алпи е дел од проектот познат како Нова железничка врска низ Алпите, односно НРЛА. Темелот на проектот го чинат три големи железнички тунели: Лечберг, Готхард и Ченери. Најпознат меѓу нив е Готхардскиот тунел, кој поради својата должина стана светски рекордер. Со должина од 57 километри, моментално е најдолгиот железнички тунел во светот.
На патничките возови им се потребни приближно 20 минути за да ја поминат целата негова должина, а тунелот овозможува побрза и поефикасна врска меѓу северниот и јужниот дел на Швајцарија.
Швајцарскиот модел покажува дека инфраструктурата може да служи за заштита на природата
Проектот под Алпите покажува дека големите инфраструктурни инвестиции не мора да значат поголема штета за животната средина. Во швајцарскиот случај целта е токму спротивна – да се намали сообраќајното оптоварување на површината, да се заштитат планинските екосистеми и да се обезбеди поодржлив начин на превоз.
Повеќе од 2.000 километри тунели под едни од најпознатите европски планини денес претставуваат пример за тоа како сообраќајот, технологијата и заштитата на природата можат да се поврзат во еден од најамбициозните проекти на модерното време.
Фото: принтскрин