Ако некогаш сте слушнале дека Земјата „наскоро“ ќе премине на денови што траат по 25 часа, најважниот збор во таа реченица е „наскоро“. Научниците навистина очекуваат ротацијата на Земјата постепено да продолжи да се забавува, но процесот е толку бавен што е незабележлив во секојдневниот живот.

Сепак, идејата не е научна фантастика. Таа е поврзана со долготрајната гравитациска интеракција меѓу Земјата и Месечината. Истите сили што ги создаваат приливот и одливот во океаните полека ја забавуваат ротацијата на нашата планета, додавајќи мали делови од секундата на должината на денот.

Повеќето луѓе сметаат дека денот трае точно 24 часа бидејќи така се организирани календарите, работното време и секојдневниот живот. Но ако ротацијата на Земјата се мери според далечните ѕвезди наместо според Сонцето, се добива малку пократок период познат како ѕвезден ден, односно време на ротација на Земјата мерено според ѕвездите.

Ова не е грешка, туку резултат на фактот што Земјата истовремено се врти околу својата оска и кружи околу Сонцето. За Сонцето повторно да се појави на истата точка на небото, планетата мора да направи малку повеќе од едно целосно завртување.

Дополнително, ниту 24-часовниот сончев ден не е совршено константен. Тој има мали варијации и на многу долги временски периоди покажува тенденција постепено да се продолжува.

Месечината е главниот виновник за забавувањето на Земјата

Гравитацијата на Месечината создава испакнатини во океаните на Земјата, што ги предизвикува приливот и одливот. Но тие испакнатини не се совршено порамнети со положбата на Месечината бидејќи океаните и морското дно создаваат триење. Тоа триење одзема мал дел од ротациската енергија на Земјата. Како резултат на тоа, вртењето на планетата постепено се забавува, додека Месечината полека се оддалечува од Земјата.

Како знаат научниците дека Земјата забавува?

Луѓето не можат да почувствуваат промена што се мери во делови од секундата во текот на животот. Затоа научниците користат исклучително прецизни атомски часовници, астрономски набљудувања и историски записи, вклучувајќи податоци од древни затемнувања.

Современите системи за мерење на времето постојано ја споредуваат ротацијата на Земјата со атомското време. Токму поради овие мерења, меѓународните организации задолжени за следење на времето и ротацијата на планетата внимателно ги бележат и најмалите промени.

Кога денот би можел да трае 25 часа?

Ова е делот каде што сензационалистичките наслови често создаваат погрешна слика. Не постои конкретен датум што може да се означи во календарот. Најпознатите научни процени укажуваат дека ден долг 25 часа би можел да се појави дури по околу 200 милиони години, доколку односот меѓу Земјата и Месечината продолжи да се развива на сличен начин како денес.

Истражувања спроведени од научници од Универзитетот во Торонто, меѓу кои и астрофизичарот Норман Мареј, покажуваат дека должината на денот значително се менувала низ геолошката историја на Земјата. Затоа, иако 25-часовниот ден навистина е можен во далечната иднина, тој е толку оддалечен што нема никакво практично значење за човештвото, современата цивилизација или календарите што ги користиме денес.

И други фактори влијаат врз должината на денот

Приливот и одливот се главните причини за долгорочното забавување на Земјата, но не се единствениот фактор.

Ротацијата на планетата може малку да се промени и кога големи количини маса се прераспределуваат низ Земјата. На пример, топењето на ледниците, промените во подземните води или движењето на огромни водени маси можат да предизвикаат мали промени во брзината на вртење.

Научниците дури покажале дека и некои големи инфраструктурни проекти теоретски можат да имаат мерлив ефект врз ротацијата, што потврдува дека Земјата не е совршено круто тело.

Иако идејата за ден од 25 часа звучи драматично, реалноста е многу помалку спектакуларна. Земјата навистина постепено го забавува своето вртење, но процесот се одвива толку бавно што ниту една генерација луѓе нема да ја почувствува разликата.

Со други зборови, часовниците нема да треба да се местат на 25 часа ниту утре ниту за неколку илјади години. Според сегашните научни процени, за таква промена би биле потребни околу 200 милиони години. Затоа, барем засега, денот останува долг 24 часа.

Извор: Ecoticias.com
Фото: Magnific