Од почетокот на 20 век човечките черепи станале позаоблени, а вилиците пошироки, што најверојатно е поврзано со промени во здравјето, исхраната и животната средина.
Луѓето што живееле пред еден век имале поиздолжени черепи во насока од челото кон тилот.
Во текот на последните 100 години обликот на главата кај Јапонците значително се променил: черепите станале позаоблени, јаболчните коски потесни, горната вилица поширока, а носот потенок и поизразен. Иако промените во други делови од светот може да се разликуваат, целокупниот тренд веројатно е глобален, смета Шиори Усуи од Националниот истражувачки институт за полициски науки во Чиба, Јапонија.
- Логично е слични морфолошки промени да се случуваат низ светот, како што начинот на живот глобално се модернизира - вели таа.
Научниците често користат мерења од човечки останки од 19 и почетокот на 20 век како референција за „современ човек“, објаснува Усуи. Меѓутоа, познато е дека луѓето денес во просек се повисоки и поголеми отколку пред еден век, главно поради подобрите услови за живот, исхраната и здравјето. Усуи и нејзиниот тим претпоставиле дека истите фактори можат да влијаат и врз обликот на главата.
За да го проверат тоа, истражувачите направиле КT-снимања на черепи од 34 мажи и 22 жени кои починале од природна смрт меѓу 1900 и 1920 година. Тимот потоа собрал и снимки од 29 мажи и 27 жени што починале меѓу 2022 и 2024 година. Нивните тела биле подложени на постмортално снимање, сè почеста практика во Јапонија, која овозможила создавање голема виртуелна колекција на скелети, наведува Усуи.
Истражувачите користеле 161 референтна точка на тродимензионални прикази на черепот за прецизно мерење на неговата форма и забележале суптилни, но доследни промени низ времето. Најзабележително е тоа што луѓето станале брахикефални, што значи дека черепите го изгубиле поранешниот овален облик. Некогаш биле подолги од напред кон назад и потесни отстрана, додека денес се пократки и пошироки.
Иако тоа се совпаѓа со претходни набљудувања базирани на живи луѓе, снимките откриле и низа други разлики што ги изненадиле истражувачите, вели Усуи. Покрај промените во обликот на јаболчните коски, носот и горната вилица, челото станало пократко, почнува повисоко на лицето и е благо вдлабнато. Исто така, коскените израстоци зад ушите, познати како мастоидни продолжетоци, станале поголеми и поизразени.
Овие промени се премногу нови за да бидат резултат на генетска еволуција, смета Усуи. Поверојатно е дека се последица на начинот на живот, како подобро здравје и исхрана во детството, како и консумирање помека храна која бара помалку џвакање.
Разликите меѓу мажите и жените денес се поизразени отколку пред 100 години
- Ова беше неочекуван резултат. Очекувавме дека поради сè посличниот начин на живот на мажите и жените, физичките разлики ќе се намалуваат. Меѓутоа, анализата го покажа спротивното - половиот диморфизам всушност се зголемува - вели Усуи.
За Франческо Капело од Универзитетот во Палермо, ова истражување покажува дека дури и релативно новите човечки популации не се фиксни во својот физички облик, туку и понатаму се менуваат.
- Тоа отвора важни прашања за односот меѓу генетиката и околината, особено кај особини што традиционално се сметаа за стабилни, како коскената морфологија - истакнува тој.
Резултатите покажуваат дека научниците треба да ги ажурираат стандардите за идентификација на човечки останки, вели Кимберли Пломп од Универзитетот на Филипините во Дилиман.
- Ако черепите на современите луѓе, а веројатно и другите коски, значително се промениле во толку краток период, тоа може да значи дека методите што ги користиме повеќе не се толку прецизни - заклучува таа.
Извор:
Nova.rs
Фото: Magnific