Замислете ја сцената на седница на Обединетите нации или на отворањето на Олимписките игри: се крева знаме, три вертикални полиња – сино, жолто и црвено. Проблемот е во тоа што во тој момент две делегации, едната од срцето на Европа, а другата од централна Африка, полагаат право на него. Романија и Чад имаат речиси идентично знаме, а оваа сличност не е плод на намерна копија, туку на неверојатен историски сплет на околности кој со децении предизвикува дипломатски проблеми.

Романската тробојка има длабоки корени кои се протегаат до револуцијата во 1848 година. Трите бои потекнуваат од народното востание во Влашка во 1821 година. Тогаш им било припишано значењето: сина за слобода (небото), жолта за правда (житните полиња) и црвена за братство (крвта). Подоцна, за време на револуцијата во 1848 година, овие бои биле обединети како симбол на отпорот. Низ историјата, распоредот варирал, но во 1867 година официјално бил усвоен вертикалниот распоред што го знаеме денес.

Меѓутоа, клучниот момент за денешната збрка се случил по Втората светска војна. Кога Романија станала социјалистичка република, на средното жолто поле бил поставен комунистичкиот грб. Со децении тој грб јасно го разликувал романското знаме од кое било друго. Кога во 1989 година избила револуцијата против диктаторот Николае Чаушеску, демонстрантите го сечеле грбот од знамињата, оставајќи дупка во средината. По падот на режимот, Романија официјално го отстранила грбот, враќајќи се на чистата тробојка. Во тој момент светот забележал нешто чудно – исто такво знаме веќе постоело во Африка.

Чад и потрагата по боите на независноста

На другиот крај на светот, Чад во 1960 година стекнал независност од Франција. Првичната идеја била да ги усвои панафриканските бои: зелена, жолта и црвена. Чад ја прогласил својата тробојка во ноември 1959 година, додека Мали во тој момент бил дел од Федерацијата Мали (заедно со Сенегал) и користел зелено-жолто-црвена тробојка со црна човечка фигура (канага) во средината. Кога федерацијата се распаднала, Мали ги задржал тие бои. За да избегнат збрка, официјалните лица на Чад ја замениле зелената боја со сина. Сината требало да ги симболизира небото и надежта, жолтата сонцето и пустината, а црвената крвта пролеана за независност.

Тогаш тоа не било проблем. Романија на своето знаме имала грб, па овие две знамиња јасно се разликувале. Никој не можел да претпостави дека триесет години подоцна Романците ќе ги „исчистат“ своите обележја и ќе го остават светот со две идентични знамиња. Единствената микроскопска разлика лежи во нијансата на сината боја – романската наводно е за нијанса посветла (кобалт сина), додека кај Чад е нешто потемна (индиго), но тоа е разлика што човечкото око тешко ја забележува без директна споредба.

Дали е тоа законски и што вели ОН?

Прашањето за „сопственоста“ над боите станало официјално во 2004 година кога владата на Чад упатила жалба до Обединетите нации барајќи од Романија да ги промени своите обележја. Одговорот од Букурешт бил краток и отсечен. Тогашниот претседател на Романија, Јон Илиеску, изјавил: „Тробојката ни припаѓа нам. Нема да се откажеме од неа“.

Правно гледано, ситуацијата е во сива зона. Меѓународното право и вексилологијата (науката за знамињата) немаат врховен суд што би ја принудил суверената држава да го промени својот симбол доколку тој не е директна копија со зла намера. Романија се брани со фактот дека тробојката ја користела уште во XIX век, додека Чад истакнува дека тие биле единствените што користеле чиста тробојка во моментот кога тие две држави првпат истовремено биле признаени со тој дизајн.

Во моментов, статус кво состојбата останува. Ниту Романија ниту Чад не покажува намера да ги промени своите национални симболи. Во светот постојат уште неколку слични примери: Монако и Индонезија имаат идентични црвено-бели знамиња (Монако се жалел, но без успех), додека Холандија и Луксембург делат слични бои, но со различни пропорции и нијанси.