Магнезиумот е есенцијален минерал кој учествува во повеќе од 300 биохемиски реакции во човечкото тело и тоа го прави еден од најважните нутриенти за секојдневното функционирање на организмот. Неопходен ни е за здравјето на мозокот и нервите, неопходен е за контракција и опуштање на мускулите, правилен ритам на срцето и крвен притисок, регулација на шеќерот во крвта... Сепак, не е секој магнезиум ист, па така и апсорпцијата и дејството на магнезиумот зависат од обликот во кој се зема.
Магнезиумот е есенцијален микроелемент кој учествува во многу метаболички и биохемиски процеси
Магнезиумот ($Mg^{2+}$) претставува есенцијален микроелемент кој учествува во многу метаболички и биохемиски процеси, и има суштинска улога во правилната функција на многу органски системи. Магнезиумот дејствува како кофактор во активацијата на над 300 ензимски реакции кои ја регулираат клеточната биоенергетика, синтезата на протеини и нуклеински киселини (ДНК и РНК), невромускулната ексцитабилност, како и хомеостазата на глукозата и артерискиот притисок. Освен улогата во енергетскиот метаболизам и биосинтезата на макромолекули, магнезиумот има значајна улога и во метаболизмот на коските, олеснувајќи ја интестиналната апсорпција на калциум и процесот на минерализација, со што придонесува за превенција од остеопороза, додека на ниво на централниот нервен систем дејствува анксиолитички и седативно, подобрувајќи го квалитетот на сонот и ублажувајќи ги симптомите на анксиозност и депресивни нарушувања.
Исто така, има значајна улога во зачувувањето на нормалната невромускулна функција, спречувајќи појава на мускулни грчеви и спазми - објаснува д-р Никола Јојиќ, професор по фармакотерапија, фармакотерапија на болка, клиничка фармација и зависност и злоупотреба на лекови на Фармацевтскиот факултет во Нови Сад.
Дефицитот на магнезиум претставува глобален здравствен проблем
Професорот Јојиќ истакнува дека современите истражувања укажуваат и на улогата на магнезиумот во подобрувањето на инсулинската сензитивност, со што остварува протективен ефект во превенцијата од развој на дијабетес мелитус тип 2.
Наспроти своето значење, дефицитот на магнезиум претставува глобален здравствен проблем бидејќи епидемиолошките студии од САД и ЕУ покажуваат дека просечниот дневен внес на магнезиум е понизок од препорачаната вредност (320–420 mg/ден), најверојатно поради зголемената консумација на високо преработена храна. Врз основа на овие податоци, се проценува дека над 50 отсто од општата популација има граничен дефицит на магнезиум, иако внесот значително варира во зависност од земјата и испитуваната популација - млади наспроти постари, седентарни лица наспроти спортисти - наведува проф. д-р Никола Јојиќ.
Професор Никола објаснува дека ниту една форма на магнезиум не е универзално „најдобра“ и изборот зависи од намената, а силата на доказите варира. Со оглед на тоа што аптеките и дрогериите нудат многу широка палета на разни видови суплементи на магнезиум, а имајќи предвид дека не е секој магнезиум ист, професорот ни појасни за што се користи секој од достапните видови магнезиум.
Магнезиум глицинат - висока биорасположливост (~80 %), потенцијално корисен за подобрување на сонот и ублажување на анксиозноста, добра гастроинтестинална подносливост, но јасните докази од висококвалитетни студии главно се ограничени.
Магнезиум цитрат - умерено висока биорасположливост (~30%), добар избор во случај на констипација и за општо надополнување на магнезиум.
Магнезиум оксид - ниска апсорпција (4-5%), но висока содржина на елементарен Mg. Најевтин, погоден во терапија за констипација.
Магнезиум малат - умерена биорасположливост, потенцијално корисен за ублажување на симптомите на фибромијалгија и хроничен замор, но со слаби и неубедливи докази од студии на луѓе.
Магнезиум таурат - висока биорасположливост, потенцијално корисен за регулација на крвниот притисок и кардиоваскуларна заштита, но без доволно силни докази од големи клинички студии.
Магнезиум треонат - изразена пенетрација во мозочното ткиво (кај животни), потенцијално корисен за подобрување на когнитивните перформанси, но доказите од хумани студии главно се слаби, со дополнителен недостаток што е скап.Магнезиум сулфат - не се користи како суплемент поради слабата и непредвидлива апсорпција, се применува интравенски (еклампсија, тешка астма).
Магнезиум карбонат - ниска до умерена апсорпција, зависна од pH на желудникот, потенцијално корисен за рефлуксна болест, обично не е прв избор како суплемент за надополнување на магнезиум.
Фото: magnific