Предупредувањата дека вештачката интелигенција би можела да излезе од контрола и да доведе до катастрофален исход за човештвото во текот на 2026 година стануваат сѐ погласни. На опасностите предупредуваат дури и луѓе кои го предводат развојот на таа технологија, меѓу кои се директорот на „Опен АИ“, Сем Алтман, и раководителот на „Антропик“, Дарио Амодеи. Оваа недела истражувачот Џејкоб Коксон, кој работеше во двете компании, објави дека го напуштил „Антропик“ за да предупреди на опасностите од развојот на вештачката интелигенција.

- ВИ може да нѐ убие сите до крајот на деценијата. Тоа наскоро ќе бидат системи кои ќе можат да хакираат сѐ, преку ноќ да револуционизираат кое било подрачје и да стекнат вистинска моќ и ресурси - рече Коксон. Додека вештачката интелигенција се приближува кон вештачка општа интелигенција (АГИ), експертите предупредуваат на различни начини на кои развојот на сѐ поспособни системи потенцијално би можел да го загрози човештвото, пренесува „Њујорк пост“.

Напади врз електричната мрежа, сообраќајот и финансискиот систем

Луѓето веќе со децении автоматизираат различни работи, а голем дел од тие системи денес се поврзани со интернет, подрачје во кое вештачката интелигенција има сѐ поголем пристап и контрола.

- Системите на ВИ би можеле да ги нападнат електричната мрежа, сообраќајните системи и финансиските пазари - рече Стјуарт Расел, професор по компјутерски науки на Универзитетот Беркли. Експертите предупредуваат дека вештачката интелигенција би можела да се обиде да преземе контрола врз различни уреди и инфраструктура. На пример, би можела да ги нападне водоводните системи и да предизвика притисок во цевките, што би можело да доведе до нивно пукање и прекин на снабдувањето со вода за цели градови. Би можела да ги нападне и да ги онеспособи електричните мрежи, оставајќи големи подрачја без струја, а потоа да ги исклучи телефонските кули. Луѓето што би се обиделе да ги напуштат погодените подрачја со автомобили би можеле да се соочат со хаос ако семафорите бидат хакирани, а бензинските пумпи престанат со работа.

Банкоматите исто така не би функционирале, а дури и ако граѓаните успеат да пристапат до своите банкарски сметки, постои сценарио во кое парите би можеле да бидат избришани. Но, вештачката интелигенција не би морала сама да ги спроведува физичките напади.

- Сѐ што можеме да правиме на интернет, може да прави и ВИ, вклучувајќи го и преправањето дека е човек - вели Патри Фридман, еден од раните корисници на вештачка интелигенција и основач на „Прономос капитал“. Според него, вештачката интелигенција би можела да заработува пари со тргување на финансиските пазари или со давање услуги на луѓето. Би можела да се претставува како човек, да вработува луѓе или да ги уценува да извршуваат физички задачи. Едно од можните сценарија би било, на пример, човек да биде наведен да пренесе УСБ-меморија со која би се заразиле компјутерите на локалната мрежа.

ВИ би можела да ги загрози луѓето и без намера

Дури и ако вештачката интелигенција нема лоши намери, експертите предупредуваат дека би можела да ги убие луѓето поради сопствени грешки.

-Ме загрижува тоа што ВИ нема здрав разум - вели Гери Ривлин, автор на книгата „ВИ вали“. Тогаш некако, глупаво, би ја испуштила целата вода бидејќи не го разбира она што човек би го разбрал. Тие роботи знаат сѐ, а ништо не разбираат, додаде тој. Научниците на водечките универзитети веќе ја користеа вештачката интелигенција за создавање синтетички вируси, истовремено предупредувајќи на можноста за злоупотреба на таквата технологија.

„Опен АИ“ призна дека води своевидна „игра на мачка и глушец“ за да биде чекор пред корисниците кои се обидуваат да го искористат „Чет-ГПТ“ за изработка на отрови и биолошко оружје. Фридман смета дека во рок од пет години за вештачката интелигенција би можело да биде „тривијално“ да дизајнира нови лекови кои би им помогнале на луѓето, но и вируси кои би можеле да ги убијат.

Едно од можните сценарија е вештачки создадена смртоносна болест која би била многу заразна, но која со денови по заразувањето не би можела да се открие. Таквата болест, предупредуваат експертите, би било речиси невозможно да се запре. Според едно од опишаните сценарија, ВИ би можела да нарача различни суровини од повеќе нерегистрирани лаборатории во држави со лабав надзор, а потоа да ангажира или да измами личност да ги спои и да ги рашири меѓу луѓето. Бидејќи вештачката интелигенција веќе се користи во медицинските истражувања и развојот на лекови, има пристап до огромни количини знаење за човечкото тело и неговите слабости.

Макс Тегмарк, професор по физика на МИТ и експерт за вештачка интелигенција, предупредува дека ВИ сѐ подобро напредува во подрачјето на развојот на биолошко оружје.


Нуклеарното оружје претставува дополнителна опасност

Уште еден можен пат кон катастрофално сценарио би бил напад врз американската нуклеарна инфраструктура, вклучувајќи ги електраните или системите поврзани со оружје за масовно уништување.

-Нуклеарните системи се многу добро заштитени, но заштитени се од закани и способности кои луѓето ги имале со години и децении, а не од ВИ-хакирање - предупреди Антони Агире, извршен директор на Институтот „Иднина на животот“. Пример за ранливоста на индустриските системи е „Стукснет“, злонамерен компјутерски црв откриен во 2010 година. Се смета за прво идентификувано дигитално оружје кое било осмислено за физичко уништување на индустриска опрема. „Стукснет“ ја нападна иранската постројка за збогатување ураниум во Натанз и со манипулирање со брзината на работата на центрифугите уништи речиси илјада од нив. Особено е загрижувачки што постројката била одвоена од интернет и работела на затворена, тајна компјутерска мрежа. Никој никогаш официјално не презеде одговорност за развојот на вирусот, иако се сомнева дека се работи за заедничка американско-израелска воена операција.

Војските веќе користат вештачка интелигенција

Војската веќе забрзано ја воведува вештачката интелигенција во своите операции. Соединетите Држави собираат податоци од радарите, сателитските и снимките од дронови, електронските комуникации и други извори, а потоа со системи на ВИ ги обединуваат во она што е познато како „заедничка оперативна слика“ на бојното поле. Технологијата на ВИ веќе е користена за избор на цели за време на неодамнешната операција „Епик фури“. Иранската влада тврди дека нејзините крстосувачки ракети се водени од вештачка интелигенција. Руската влада истовремено се фали со употребата на целосно автономно водени дронови во Украина. Тегмарк смета дека со тоа се создава систем кој евентуално би можал да биде искористен против човештвото.

-Веќе изработуваат роботи со вештачка интелигенција за убивање луѓе на различни начини. Градиме роеви од дронови за пукање во луѓе, дронови за кревање луѓе во воздух - рече тој.

Агире смета дека луѓето постепено губат контрола над сопствените системи бидејќи сѐ повеќе одлуки во војувањето и националната безбедност ѝ препуштаат на вештачката интелигенција. Во еден момент, предупредува тој, ВИ би можела да има поголема контрола над воените способности отколку самите луѓе. Милијардерите како Марк Закерберг и Питер Тил веќе вложуваа во оддалечени и заштитени имоти – Закерберг изгради бункер на Хаваите, додека Тил купи голем имот во Нов Зеланд.