X
 19.05.2026 Живот

Дали Венеција ќе се сели поради зголемувањето на нивото на морето?

Иднината на Венеција, еден од најубавите градови во светот, е под сериозна закана, предупредува ново истражување објавено во списанието „Сајентифик рипортс“.

На трите влеза во Венецијанската лагуна подвижните бариери претставуваат прва линија на одбрана од растечкото ниво на морето, но таа заштита, според научниците, има свои ограничувања.

Тим предводен од професорот Пиеро Лионело од Универзитетот во Саленто ја анализирал ефикасноста на системот на бариери низ сценарија за пораст на нивото на морето во последните 200 години.

Истражувањето покажува дека постојниот систем може да се приспособува само до одредена точка, по што Венеција ќе мора да премине на нова стратегија за заштита.

Според истражувањето, со дополнителни мерки бариерите би можеле да останат ефикасни сè додека нивото на морето не порасне за околу 1,2 метри, но не значително над тој праг. Потоа, преостанатите опции би биле насочени само кон селективно зачувување на одделни делови од градот, што отвора тешки одлуки за тоа како и колку Венеција може да биде сочувана во иднина.

Венеција се наоѓа на листата на светско наследство на УНЕСКО, каде што градот и лагуната се третираат како едно поврзано место.

И поплавите стануваат посериозни, а неодамнешни истражувања поврзуваат неколку екстремни поплави во Венеција со високи водостои и променливи временски обрасци. Секое дополнително затворање краткорочно ги штити каменот и циглите, но истовремено ја нарушува околината на лагуната.

Врз основа на сегашниот систем на отворена лагуна, истражувањето утврдило четири можни идни сценарија. Венеција може да продолжи со приспособување, да создаде прстен околу градот, да ја затвори лагуната или да се повлече.

Истражувачите користат таканаречени пресвртни точки на адаптација, моменти кога одбраната повеќе не ја исполнува својата цел за да означат кога Венеција мора да го смени курсот.

Ѕидови што штитат, но и разделуваат

Прстенестите насипи би ги опкружиле историскиот центар и блиските острови со нови ѕидови, оставајќи го остатокот од лагуната отворен.

Пумпи и канализациски системи би ја задржувале водата под нивото на улиците бидејќи дождовницата и одводот повеќе не би можеле природно да истекуваат.

Изградбата би можела да чини меѓу 540 милиони и 4,9 милијарди долари, што е поевтино од преселување, но доволно скапо за да ги преобликува транспортот и туризмот. 

Создавање нова крајбрежна реалност

Затворената лагуна би ги претворила водите на Венеција во управувано крајбрежно езеро зад постојани брани и повисоки надворешни одбранбени ѕидови.

Овој дизајн би можел да го одржи градот сув при пораст до околу 10 метри, далеку над можностите на денешните бариери.

Друга екстремна варијанта, таканаречен „супер насип“, би ја засилила заштитата уште повеќе. Но и тогаш цената би надминала 32 милијарди долари, а екосистемот на лагуната не би преживеал во сегашната форма.

Опција за повлекување

Опцијата за повлекување се разгледува само во случај на многу повисоко ниво на морето. Истражувањето ја третира како реална можност, а не само како теоретска идеја.

Кога нивото на морето би се искачило над 4,5 метри, преместувањето на спомениците кон внатрешноста и целосното напуштање на делови од Венеција би можело да стане последна опција.

Ова сценарио би можел да чини до 108 милијарди долари и да го уништи урбаното наследство на градот. Она што би преживеало би биле само избрани делови, но не целиот град.

Можностите се ограничени и од трошоците. Сегашните бариери во Венеција чинат околу 6,5 милијарди долари, а посложените решенија чинат многу повеќе.

Изградбата може да трае од 30 до 50 години, што значи дека планирањето мора да започне многу порано. 

Не постои оптимална стратегија

- Нашата анализа покажува дека не постои оптимална стратегија за адаптација на Венеција - вели Роберт Џ. Николс, професор по климатска адаптација на Универзитетот на Источна Англија.

Прстенестите насипи ги штитат домовите, но ги прекинуваат врските, додека затворената лагуна го зачувува градот по цена на уништување на екосистемот.

Што ќе се случи понатаму, ќе зависи од финансиите, инженерството и јавната поддршка, но најтешката одлука ќе биде што да се жртвува.

Извор: Nezavisne.com
Фото: Magnific

Издвојуваме

Слични вести од Fakulteti.mk

Живот