Со децении како едноставен одговор на прашањето колку сон му треба на еден возрасен човек се наведуваа осум часа, но новите истражувања покажуваат дека таа бројка не е идеална за секого.

Правилото според кое возрасните би требало да спијат осум часа ги влече корените од средината на 19 век, кога се појавила идејата за осум часа работа, осум часа забава и осум часа сон.

Но, сè повеќе има докази дека осум часа сон можеби не е оптималната количина за секоја личност, се наведува во новиот труд објавен во списанието „Брејн медисин“.

За да утврдат колку луѓето природно спијат, истражувачите проучувале заедници на ловци-собирачи чиј начин на живот повеќе наликува на животот на нашите предци и кои имаат многу малку или воопшто немаат пристап до вештачка светлина.

Во една од раните студии било утврдено дека луѓето во Танзанија, Намибија и Боливија во текот на ноќта спијат меѓу 5,7 и 7,1 часа. Таквото пократко траење на сонот не може да се објасни со сообраќаен метеж, користење социјални мрежи или преголема количина вештачка светлина во текот на ноќта.

Се чинело и дека таков краток сон им е доволен бидејќи не го надоместувале со долго дневно одморање. Без будилник главно се буделе во време блиску до изгрејсонцето, независно од денот во неделата.

Точното траење на сонот во прединдустриските општества се разликува во зависност од начинот на кој се мери сонот, местото во кое луѓето живеат, годишното време и другите фактори од околината. Според една понова анализа, проценетото просечно траење на сонот изнесува 6,4 часа.

Дали осум часа се премногу?

Истражувањата за ловците-собирачи се темелат на важна претпоставка - дека количината на сон што луѓето природно ја остваруваат воедно одговара на количината на сон што им е потребна. Тоа би значело дека се ослободени од стрес, пренатрупани распореди и други притисоци кои можат да влијаат врз спиењето. Но, не е познато дали тоа е навистина така.

Исто така, не е јасно дали луѓето во тие заедници ги имаат истите здравствени проблеми поврзани со недостигот на сон кои се бележат во современите општества. Поради тоа, нивниот пократок сон можеби не е толку силен аргумент против осумте часа колку што би можело да се чини на прв поглед.

Од друга страна, постојат и други докази од големи истражувања кои ја проучувале поврзаноста меѓу сонот и здравјето во индустријализираните општества.

Ако оптималната количина на сон ја дефинираме како онаа што е поврзана со најдобрата здравствена состојба, многу големи истражувања укажуваат на тоа дека идеалната количина би можела да биде помала од осум часа. Едно поново истражување користело снимки од мозокот и телото, како и молекуларни мерења, за да ја испита поврзаноста на сонот со стареењето на различни органи. Проценето е дека оптималното траење на сонот изнесува меѓу 6,4 и 7,8 часа, во зависност од полот на личноста и органот што се проучувал.

Многу истражувања покажуваат дека и премалку и премногу сон се поврзани со полоша здравствена состојба, вклучително и срцеви заболувања, мозочен удар, пад на когнитивните способности и дебелина. Сепак, научниците и понатаму дебатираат за тоа дали премногу сон предизвикува полошо здравје или тоа е всушност негов ран знак.

Во секој случај, тие резултати ја доведуваат во прашање идејата дека на сите им се потребни точно осум часа сон и покажуваат дека би требало да се обрне внимание на доследно спиење кое е значително подолго од тоа.

Сепак, сите процени за оптималното траење на сонот се темелат на просечни вредности, а просечна личност не постои. Кога имаат доволно време за спиење, истражувањата покажуваат дека младите возрасни лица спијат подолго од здравите постари луѓе. Дури и лица на иста возраст можат да имаат многу различни потреби за сон.

Важно е и кога спиете

Сонот не е само прашање на бројот на часови што ги минуваме спиејќи. Важна карактеристика на современите обрасци на спиење не е само нивното пократко траење, туку и тоа што се поместени во однос на природниот циклус на светлина и темнина.

Повеќето луѓе не се будат природно пред изгрејсонце. Многумина во текот на работната недела спијат пократко, а потоа за викендот спијат подолго за да го надоместат изгубениот сон.

Вештачката светлина е препознаена како еден од главните двигатели на таа промена. Таа ги менува нашите навики за спиење и го поместува биолошкиот часовник кој го одредува времето на одење на спиење и будење.

Неправилниот сон, исто така, е чест, особено кај луѓето што работат во смени и студентите. Се поврзува со полоша здравствена состојба.

Но, ако во текот на неделата не спиете доволно, се чини дека надоместувањето на дел од сонот за време на викендот е подобро отколку воопшто да не го надоместите, иако со тоа образецот на спиење станува помалку правилен. Значи, правилностите се важни, но важна е и вкупната количина на сон што ја остваруваме во текот на една недела или подолг период.

Правилото за осум часа очигледно е премногу поедноставено. На луѓето им се потребни различни количини сон, а важно е и кога спиеме. Сепак, една едноставна порака останува: наспијте се кога можете и каде што можете и немојте премногу да се грижите поради повремено лошо проспиена ноќ.

Извор: n1info.hr
Фото: Magnific