Наградената фотографија од 2024 година прикажува несекојдневен и напорен научен подвиг во кој истражувачите му помагаат на јато птици да научи миграциска рута кон Шпанија. За време на овој проект, научниците летале дури 2.600 километри заедно со птиците во параглајдер, следејќи ги и насочувајќи ги на нивниот пат.
Проектот го спроведува австриската научна група „Валдраптим“, која се занимава со зачувување на еден од најзагрозените видови птици во светот – ќелавиот ибис (Geronticus eremita). Целта е на овој вид, кој во Европа исчезнал како миграторна популација пред повеќе од 400 години, повторно да му се воспостави природниот инстинкт за преселба.
Вештачки научена миграција и наградена фотографија
Оваа загрозена птица се одгледува во Германија, а потоа плански се учи на миграција кон југ за да може да ги преживее зимските месеци во потоплите краишта. Бидејќи миграцискиот инстинкт на ќелавиот ибис со текот на времето се изгубил, научниците се принудени да го учат како да се движи кон јужните региони на Европа.
Птиците за време на раниот развој се врзуваат за своите „посвоени родители“, односно истражувачите кои ги одгледуваат и со кои развиваат силна социјална врска. Токму таа врска подоцна ги наведува да го следат леталото за време на миграцијата и да ја учат рутата преку заеднички лет.
Според наводите на истражувачите, јатото за време на патувањето го следело параглајдерот, водено од сигнали и гласовни упатства од луѓето во воздухот. Завршната фаза на патот траела околу 50 дена, а фотографијата која ја освоила наградата прикажува 36 птици над полињата во Андалузија, на југот на Шпанија.
Фотографијата ја снимил Гунар Хартман, а птиците се извеле во април во австриското место Розех, по што три месеци поминале во Баварија каде што учеле да го следат леталото. Сликата настанала во студено утро за време на завршниот дел од патувањето, кога, според зборовите на авторот, мотивацијата на птиците била послаба отколку претходно.
Ризици, климатски промени и иднината на проектот
Хартман наведува дека птиците развиле исклучително силна врска со своите одгледувачи и дека се способни да ги следат на големи растојанија. Целиот процес, како што истакнува, бил емотивно интензивен и оставил силен личен впечаток на сите учесници во проектот.
Целта на истражувањето е преку наредните генерации да се воспостави стабилна миграциска рута која птиците ќе можат да ја следат без човечка помош. На тој начин повторно би се формирала природна миграциска традиција која некогаш постоела во Европа.
Во природни услови, птиците во текот на есента би летале кон југ преку Алпите до потоплите подрачја на Италија, но климатските промени ги ослабнале термалните струи над планините.
Поради тоа рутата е пренасочена кон Шпанија, каде што условите за преживување се поповолни.
Истражувачите предупредуваат дека подвигот не е без ризици, бидејќи претходните години лошите временски услови и судирите со електрични водови доведувале до повреди на одредени птици. Оваа година се извеле 32 единки, а обуката за следење на летала започнува во јули, додека фотографијата на Хартман го освоила првото место на натпреварот „Научник на работа 2026“, во конкуренција на повеќе од 220 трудови од целиот свет.
Извор:
24sedam.rs
Фото:
Instagram