Во петтата и последна сезона од популарната серија „Фарго“ се појавува необичен лик по име Оле Манч. Иако дејството се одвива во современа Минесота, неговата приказна ги води гледачите векови наназад.

Во сеќавањата може да се види како во трошна европска црква седи покрај мртво тело, јаде парче леб и со тоа, според древното верување, ги презема гревовите на покојникот врз себе. Така покојникот добива можност да отиде во рајот, додека човекот што ги изел неговите гревови е осуден на вечни маки.

Колку и да звучи како телевизиска фикција, ваков обичај навистина постоел.

Работа што речиси никој не ја сакал

На прв поглед би можело да се помисли дека „голтачи на гревови“ постоеле во средниот век, во времето кога Католичката црква продавала простување на гревовите.

Меѓутоа, историските извори покажуваат дека овој обичај бил најраспространет меѓу 17 и 19 век, додека последниот познат „голтач на гревови“, Ричард Манслоу, починал дури во 1906 година.

Практиката главно била ограничена на Велс, Шкотска и одделни делови од Ирска.

Во многу села постоел човек кој бил задолжен за оваа работа и присуствувал на погребите доколку семејството на покојникот ги побарало неговите услуги.

Најчесто тоа биле многу сиромашни луѓе или оние што општеството ги отфрлило. За својата работа добивале симболичен надомест, кој денес би вредел само неколку долари, но за возврат, според верувањето, врз себе ги преземале сите гревови на умреното лице и со тоа го жртвувале сопственото спасение.

Шкотската писателка Кетрин Синклер во патописот „Хил енд Вали“ од 1838 година ги опишала како луѓе што биле подготвени да ја продадат сопствената душа за скромна награда.

Како изгледал обредот?

Се верувало дека покојникот нема да може да најде мир ако неговите гревови не бидат отстранети. Поради тоа, на телото или на градите на починатиот ставале парче леб. Се сметало дека лебот симболично ги впивал сите негови гревови.

Потоа „голтачот на гревови“ го јадел тој леб, често со чаша пиво или вино, ќе кажел кратка молитва и со тоа, според народното верување, ги преземал сите гревови на покојникот.

Од тој момент починатиот можел да оди во рајот, додека човекот што го извршил обредот останувал обележан до крајот на животот.

Потеклото на обичајот не е сосема јасно

Историчарите не се сигурни како настанал овој необичен ритуал. Првите доверливи записи потекнуваат од крајот на 17 век, но некои истражувачи сметаат дека неговите корени се многу постари.

Една теорија вели дека обичајот настанал од средновековната практика кога имотните семејства им делеле храна на сиромашните во замена за молитви за починатите членови на семејството.

Друга теорија го поврзува со погребните колачи, кои биле распространети во многу европски земји, вклучително и Холандија. Колачите се јаделе за време на погребите за да ги потсети живите за минливоста на животот, а обичајот бил тесно поврзан со христијанската традиција на причестувањето.

Црквата никогаш не ја одобрувала оваа практика

Иако многумина денес сметаат дека станува збор за христијански обред, „голтањето гревови“ никогаш не било дел од официјалното учење ниту на Католичката ниту на Протестантската црква.

Напротив, црквите ја отфрлале оваа практика бидејќи била во спротивност со основното христијанско учење за простување на гревовите.

Во текот на 19 век, како што слабееле суеверијата, а црквата преземала сè поголема улога во организацијата на погребите, обичајот постепено исчезнувал.

Сепак, приказната за луѓето што наводно ги преземале туѓите гревови не е заборавена. Таа продолжила да живее преку велшката поезија, легендите од американските Апалачи, литературата и, во последните години, преку популарната серија „Фарго“.

Извор: Nova.rs
Фото: Magnific