Кога пациентот ќе заспие под општа анестезија, се подразбира дека ја изгубил свеста и дека неговиот мозок повеќе не ги обработува информациите од надворешниот свет.
Сепак, ново истражување објавено во списанието „Нејчр“ покажува дека реалноста не е толку едноставна. Научниците открија дека одредени делови од мозокот и во текот на длабока анестезија продолжуваат да ги обработуваат звуците, да го препознаваат говорот, па дури и се обидуваат да го предвидат следниот збор во реченицата. Ова откритие не значи дека пациентите се свесни за она што се случува околу нив, ниту пак дека подоцна ќе се сеќаваат на тоа, но отвора сосема нови прашања за тоа што се случува во мозокот додека сме без свест.
Мозокот можеби не е целосно „исклучен“ ни под општа анестезија
Истражувањето го спроведоа научници од Медицинскиот колеџ „Бејлор“ во Соединетите Американски Држави, кои ја следеа мозочната активност кај седум пациенти за време на операција на епилепсија.
Првпат беа користени исклучително прецизни микроелектроди невропикселс, кои можат да ја регистрираат активноста на одредени неврони длабоко во мозокот. Благодарение на оваа технологија, истражувачите можеа да следат што се случува во хипокампусот, делот од мозокот кој има клучна улога во учењето, паметењето и обработката на нови информации.
Досега се сметаше дека активноста на овој регион за време на општа анестезија е значително потисната. Според зборовите на авторите на студијата, мозокот за време на анестезијата бил многу поактивен отколку што се претпоставуваше претходно.
Пациентите не биле свесни, но нивниот мозок ги разликувал звуците
Во првиот дел од истражувањето на пациентите им биле пуштани исти тонови, кои повремено биле прекинувани со поинаков звук. Иако сите испитаници биле под општа анестезија, одредени неврони во хипокампусот јасно реагирале токму на тие невообичаени тонови. Уште поинтересно е што колку повеќе ги слушале, мозокот сè поуспешно ги препознавал. Тоа укажува дека мозокот, дури и кога лицето не е свесно за својата околина, продолжува да ги анализира информациите што ги прима преку сетилото за слух.
Мозокот го обработувал говорот речиси исто како кога сме будни
Вториот експеримент бил уште посложен. На пациентите им биле пуштани делови од едукативни емисии и поткасти, а истражувачите следеле како реагира хипокампусот на говорот. Резултатите покажале дека мозокот во реално време ги разликувал именките, глаголите и придавките, но и се обидувал да предвиди кој збор ќе следува. Ваквиот начин на обработка на јазикот се нарекува предвидливо кодирање и досега главно се поврзуваше со будна состојба и состојба на длабоко внимание.
Авторите истакнуваат дека токму ова сознание е едно од најголемите изненадувања во истражувањето бидејќи покажува дека некои способности за обработка на информации можат да функционираат и без свесно искуство.
Анестезијата нè ослободува од болка и страв, а ризиците зависат од повеќе фактори
Дали тоа значи дека пациентите слушаат што зборуваат лекарите? Не. Ова е можеби и најважниот заклучок што треба да се разбере. Истражувањето не покажува дека пациентите биле свесни за разговорите во операционата сала, ниту пак дека подоцна ќе се сеќаваат на она што го слушнале.
Постои голема разлика меѓу обработката на информациите во мозокот и свесното доживување на тие информации. Со други зборови, мозокот може да ги регистрира звуците и да го обработува говорот, без притоа лицето да има какво било чувство дека нешто се случува.
Откритието би можело да им помогне на пациентите по мозочен удар
Иако станува збор за фундаментално научно истражување, неговите резултати би можеле да имаат и практично значење. Научниците сметаат дека подоброто разбирање на активноста на хипокампусот би можело да придонесе за развој на нови технологии за лицата што ја изгубиле способноста за говор по мозочен удар или повреда на мозокот.
Во иднина токму зачуваните сигнали од овој дел на мозокот би можеле да помогнат во развивањето современи говорни протези или нови методи за неврорехабилитација.
Резултатите треба внимателно да се толкуваат
Иако наодите се многу интересни, авторите нагласуваат дека се потребни дополнителни истражувања. Во студијата учествувале само седум пациенти, сите имале епилепсија и сите за време на операцијата примале пропофол како главен анестетик. Поради тоа, сè уште не може со сигурност да се каже дали истите резултати би важеле за други видови анестезија, за лица што спијат или за пациенти во кома.
Сепак, истражувањето претставува еден од најубедливите докази досега дека мозокот ниту во текот на длабока општа анестезија не е целосно „замолчен“.
Фото: magnific