Меѓународна група на математичари објави декларација со која повикува да се внимава на комерцијалните притисоци и предупредува на несигурноста на математичките решенија генерирани од вештачката интелигенција.
Јавноста беше заинтригирана од вестите за поединци кои, без формално математичко образование, само со помош на „Чет-ГПТ“ наводно решиле некои од познатите отворени Ердешови проблеми. Исто така, минатиот месец „Опен АИ“ објави дека нивната вештачка интелигенција самостојно ја побила 80 години старата претпоставка за единечни растојанија, која исто така ја смислил унгарскиот математичар Пол Ердеш. Од компанијата тогаш се пофалија дека ова го претставува првиот случај во кој ВИ автономно решила истакнат отворен проблем во математиката, кој добил и официјална „човечка“ потврда.
Лајденска декларација
Меѓутоа, меѓу експертите и понатаму се води остра дебата за тоа дали напредните модели на ВИ навистина претставуваат пресвртница во решавањето на децениски старите математички загатки. Повеќе од 150 математичари од целиот свет потпишаа нова декларација со која отворено ги предупредуваат владите да „не му веруваат на маркетиншкото претерување“ кога станува збор за способностите на вештачката интелигенција во решавањето комплексни проблеми, со што всушност сакаат да ги ублажат тврдењата за револуција во ова научно поле.
Потписниците на „Лајденската декларација за вештачката интелигенција и математиката“, ја нагласуваат потребата од претпазливост. Потпретседателката на Меѓународната математичка унија, Улрике Тилман, истакна дека ВИ отвора прашања кои не смеат да останат неистражени и дека иднината на истражувањата мора да биде водена од човечката процена и транспарентните практики.
Контаминација на литературата
Во декларацијата се наведува дека технолошката индустрија во моментов има силен комерцијален интерес за преувеличување на можностите на своите производи, поради што на законодавците им се советува да се консултираат со експерти наместо да се потпираат на соопштенијата за медиумите. Како еден од клучните проблеми се издвојува фактот дека моделите на ВИ можат да произведат уверливи, но сосема неточни аргументи кои тешко се разликуваат од исправните докази.
Лесли Ен Голдберг, раководителка на одделот за компјутерски науки на Универзитетот „Оксфорд“, предупреди дека математиката и теоретските компјутерски науки секогаш се надградуваат на претходните истражувања, поради што е од пресудно значење литературата да содржи исклучиво точни резултати. Контаминацијата на рецензентските процеси со „халуцинации“ на вештачката интелигенција веќе предизвикува загриженост во поширокиот научен круг, не само во доменот на математиката.
Помеѓу индустријата и етиката
Декларацијата, исто така, ја осветлува незавидната положба на академиците во ерата на недоволно финансирање на високото образование и несигурното вработување на универзитетите. Технолошката индустрија ги привлекува математичарите со профитабилни работни места, парични награди и компјутерски ресурси, што често ги става во позиција да ги поддржуваат новите технологии по секоја цена. Технолошките компании ги привлекува математиката бидејќи исправноста на формализираните докази може да се провери автоматски, без човечки надзор, создавајќи неограничен извор на повратни информации за тренирање на моделите.
Научниците предупредуваат дека така развиените модели со општа намена се комерцијализираат за апликации кои покренуваат сериозни етички прашања, како што се војување, масовен надзор, угнетување и поткопување на демократијата. Многу математичари не очекуваа дека нивната работа ќе стане дел од системите со толку длабоки општествени и еколошки последици. Авторите на декларацијата повикуваат соработката меѓу математичарите и индустријата да ги почитува професионалните стандарди и слободата на совеста на вработените, кои мора да имаат право отворено да зборуваат за корпоративните политики.
Фото: magnific