X
 25.05.2026 Наука

Космичка тајна заробена во мраз - научници пронајдоа траги од радиоактивна ѕвездена прашина на Антарктикот

Научниците откриле траги од радиоактивна ѕвездена прашина зачувани во длабоките слоеви на антарктичкиот мраз, со што воспоставиле директна врска меѓу Земјата и остатоци од древни експлозии на ѕвезди. Ова револуционерно откритие се однесува на железо-60, исклучително редок изотопот кој се пренесува низ вселената преку меѓуѕвездена прашина.

Наодите укажуваат дека материјалот од блиска експлозија на супернова останал заробен во локалниот меѓуѕвезден облак - составен од гас и прашина низ која моментално поминува нашиот Сончев Систем. Истражувачите веруваат дека ова откритие ќе помогне за подобро разбирање на нашата непосредна космичка околина.

Тимот од експерти, предводен од Доминик Кол од Институтот за физика на јонски снопови и истражување на материјали, анализирал примероци од антарктички мраз стари од 40.000 до 80.000 години. Според истражувањето објавено во списанието „Физикал ривју летрс“, истражувачите барале радиоактивен материјал што го создаваат супернови и конечно идентификувале атоми на железо-60 заробени во мразот.

Иако овој изотоп претходно бил пронајден во древни морски седименти, примероците од Антарктикот нудат многу попрецизен запис за меѓуѕвездениот материјал што стигнал до нашата планета.

Анализа на стотици килограми древен мраз


За ова истражување, научниците собрале и обработиле повеќе од 300 килограми антарктички мраз. Методата им овозможила на научниците да ги изолираат трагите од железо-60 со голема прецизност. Овој изотоп е важен за астрофизичарите бидејќи не се создава природно на Земјата во значајни количини.

Истражувачите објаснуваат дека радиоактивниот материјал најверојатно се формирал во микроскопски честички прашина по експлозија на ѕвезда, а потоа патувал низ меѓуѕвездениот простор пред да стигне до Земјата.

Ова откритие го проширува истражувањето од 2019 година, кога истиот тим првпат забележал железо-60 во свеж антарктички снег. Тогаш потеклото на изотопот било нејасно.

Според научниците, споредбата меѓу свеж снег и постари слоеви мраз покажала разлики во концентрацијата, што укажува на промени во количината на меѓуѕвездената прашина што стигнувала до Земјата низ времето.

Истражувањето отвора нова можност за проучување на потеклото на меѓуѕвездените облаци што го опкружуваат Сончевиот Систем.

Научниците проценуваат дека Сончевиот Систем влегол во оваа област пред околу 40.000 до 124.000 години. Во иднина, тимот планира да анализира уште постари примероци мраз за да утврди кога точно меѓуѕвездената прашина почнала да пристигнува на Земјата, што би помогнало подобро да се разбере галактичкото соседство на нашиот Сончев Систем.

Извор: Euronews.rs
Фото: Magnific

Издвојуваме

Слични вести од Fakulteti.mk

Наука