Псоријазата не е само болест на кожата. Станува збор за хронична, имунолошка болест кај која одбранбениот систем на организмот станува премногу активен и покренува воспаление. Поради тоа, клетките на кожата се обновуваат значително побрзо отколку што би требало, па настануваат задебелени, црвени и лушпести промени кои можат да чешаат, да пукаат и да болат.

Во тој сложен воспалителен процес важна улога има интерлеукин 23, односно ИЛ-23. Новиот лек „икотрокинра“, кој на пазарот на Европската Унија ќе се појави под називот „икотиде“ ако добие конечно одобрение, е направен да го блокира рецепторот за овој протеин.

Како „икотрокинра“ го прекинува воспалителниот процес

Интерлеукин 23 можеме да го замислиме како една од пораките со кои клетките на имунолошкиот систем го поттикнуваат и одржуваат воспалението. За клетката да ја прими таа порака, ИЛ-23 мора да се врзе за соодветниот рецептор на нејзината површина.

„Икотрокинра“ е синтетички пептид кој многу селективно се врзува за рецепторот ИЛ-23. На тој начин го зазема местото на кое би требало да се врзе интерлеукинот и го спречува пренесувањето на воспалителниот сигнал во клетката. Кога тој сигнал ќе се придуши, се намалува активноста на имунолошките клетки што учествуваат во настанувањето на псоријазата, а последователно попуштаат воспалението, црвенилото, задебелувањето и лупењето на кожата.

Важно е што лекот не дејствува така што неселективно го блокира целиот имунолошки систем, туку насочува еден одреден механизам кој има клучна улога во одржувањето на болеста.

Терапиите што го блокираат патот на ИЛ-23 веќе се користат во лекувањето на псоријазата. Меѓу нив се биолошките лекови гуселкумаб, рисанкизумаб и тилдракизумаб. Меѓутоа, тие се применуваат преку инјекции. „Икотрокинра“ е првиот орален лек кој директно го таргетира рецепторот ИЛ-23, поради што би можел да даде нова можност за пациентите на кои им е потребна системска терапија, но сакаат да избегнат инјекции.

Кај две третини од пациентите кожата станала чиста или речиси чиста

Комитетот за лекови на Европската агенција за лекови ги разгледа резултатите од четири клинички студии од трета фаза, во кои учествувале околу 2.500 лица со умерена до тешка псоријаза.

По 16 недели терапија, помеѓу 50 и 57 проценти од пациентите што земале „икотрокинра“ имале најмалку 90 проценти подобрување според индексот ПАСИ. Во групите што добивале плацебо таков резултат е забележан кај само еден до четири проценти од испитаниците. ПАСИ е стандардизиран показател со кој лекарите ја проценуваат распространетоста на псоријазата, црвенилото, дебелината и лупењето. Резултатот ПАСИ 90 значи дека знаците на болеста се намалиле за најмалку 90 проценти во однос на почетната состојба.

Според глобалната процена на лекарите, чиста или речиси чиста кожа имале помеѓу 65 и 71 процент од пациентите што го примиле новиот лек. Меѓу испитаниците што примале плацебо тој процент се движел помеѓу 8 и 11 проценти.

Лекот покажал дејство и на региите на кои псоријазата потешко се лекува и силно влијае врз квалитетот на животот, вклучувајќи ги скалпот, гениталната регија, дланките и стапалата.

За кого е наменета новата терапија

Европската агенција за лекови го препорача „икотрокинра“ за возрасни и адолесценти кои имаат најмалку 12 години и 40 килограми, а имаат умерена до тешка псоријаза поради која се кандидати за системска терапија.

Тоа не значи дека секој пациент со псоријаза ќе може или ќе мора да го користи овој лек. Изборот на терапија зависи од тежината и распространетоста на промените, зафатените делови од телото, претходното лекување, другите болести и индивидуалниот ризик од несакани реакции. Конечната одлука ја носи дерматолог по преглед и соодветни анализи.

Што се знае за несаканите реакции

Според податоците што ги разгледуваше ЕМА, „икотрокинра“ имал прифатлив и поднослив безбедносен профил. Најчесто забележани несакани реакции биле габични инфекции, кои се јавиле кај 1,1 процент од пациентите.

Сепак, резултатите од контролираните студии не можат целосно да покажат како ќе се однесува лекот кога во текот на подолг период ќе го користи многу поголем број луѓе. Поради тоа, безбедноста на новите терапии се следи и откако ќе дојдат во поширока клиничка употреба.