Последниве години сè повеќе луѓе ги заменуваат рафинираните растителни масла, како што е сончогледовото, со свинска маст. Овој тренд предизвикува многу полемики - од тврдења дека станува збор за поздрав избор до предупредувања за ризиците за кардиоваскуларното здравје.

Современите истражувања покажуваат дека одговорот не е едноставен и дека зависи од начинот на употреба, количината и вкупниот начин на исхрана. Анализите на нутритивните вредности покажуваат дека свинската маст има специфичен состав на масни киселини:

- содржи околу 33 отсто помалку заситени масти во споредба со путерот,
- богата е со мононезаситени масти, кои се поврзуваат со заштита на срцето,
- има поголем удел на омега-3 масни киселини во споредба со повеќето рафинирани растителни масла.

Токму високиот удел на мононезаситени масти го приближува нејзиниот состав до маслиновото масло, што е една од причините зошто одредени експерти ја сметаат за поповолен избор во одредени ситуации.

Термичка обработка и клучни разлики - масло или свинска маст?

Еден од главните аргументи во корист на свинската маст се однесува на нејзината стабилност при високи температури. Истражувањата покажуваат дека маслата богати со полинезаситени масни киселини, како што се сончогледовото и пченкарното масло, при загревање можат да создадат алдехиди, хемиски соединенија кои се поврзуваат со зголемен ризик од кардиоваскуларни болести, оксидативен стрес и потенцијално канцерогени ефекти.

Свинската маст, благодарение на постабилната структура, при загревање ослободува помалку вакви соединенија, што ја прави попогодна за пржење и печење.

Дали луѓето се во право кога избираат исклучиво свинска маст?

Современите научни истражувања го нагласуваат следново: замената на рафинираните растителни масла со постабилни масти може да биде подобар избор за термичка обработка, но тоа не значи дека свинската маст треба да биде доминантен извор на масти во исхраната. Според препораките на Светската здравствена организација (СЗО) и Американското здружение за срце (АХА), вкупниот внес на заситени масти и понатаму треба да биде ограничен, бидејќи во поголеми количини може да го зголеми ЛДЛ („лошиот“) холестерол.

Свинска маст и холестерол

Свинската маст содржи холестерол, но нејзиното влијание врз организмот е комплексно. Истражувањата покажуваат дека внесот на масти може да влијае врз регулацијата на сопственото производство на холестерол во телото, дека не се сите маснотии еднакво штетни и дека балансот помеѓу различните типови масти има клучна улога. Сепак, прекумерниот внес на заситени масти може да го зголеми ризикот од кардиоваскуларни болести, особено кај лица што веќе имаат повисоки вредности на маснотии во крвта.

Дополнителни здравствени придобивки

Квалитетната свинска маст може да биде извор на витамин Д (особено ако потекнува од животни одгледувани на отворено), витамини од Б-комплексот и одредени минерали. Меѓутоа, овие придобивки зависат од квалитетот на суровината и начинот на одгледување на животните.

Што е најдобар избор?

Врз основа на достапните докази, важно е да се избегнува прекумерна употреба на рафинирани растителни масла, користење постабилни масти за пржење (вклучувајќи ја и свинската маст) и комбинирање на различни извори на масти во исхраната.
Најважно е да се нагласи дека ниту една маст не е целосно без ризик ако се користи во големи количини.